Sürdürülebilirlik alanındaki gelişmeler baş döndürücü hızda!

Gerek mevzuatları, mutabakatları ve hükümetler tarafından yeni getirilen kuralları içeren yasal boyutta gerekse müşteri veya yatırımcı talep ve beklentileri, raporlama dünyasındaki değişiklik ve geliştirmeleri içeren uygulama boyutunda her geçen gün yeni gelişmelerle karşılaşmak mümkün.

Güncel gelişmelere ayak uydurabilmek adına bir rehber niteliğinde olmasını umduğumuz bu yazımızda 2024 yılında ülkemizde ve küresel boyutta potansiyel sürdürülebilirlik trendlerine değinmek istedik.

2024 yılında uzmanlar tarafından öngörülen sürdürülebilirlik trendleri;

1. Entegre ve ÇSY Raporlaması’nda Artış

Yapılan çalışmalar işletmelerin yıllık finansal bilgilerini paylaştığı finansal raporların yerini hızla hem finansal hem ÇSY raporlarını içeren entegre raporlara ya da finansal raporlardan ayrı tutulmak üzere işletmenin sürdürülebilirlik çalışmalarına yer verdiği ÇSY raporlarına bıraktığını gösteriyor.

2. Yeni Sürdürülebilirlik Raporlaması Standartları

Uluslararası boyutta; AB (Avrupa Birliği) içerisinde faaliyet gösteren işletmeleri belirli ölçekler doğrultusunda ESRS ile raporlamaya zorunlu kılan CSRD (Kurumsal Sürdürülebilirlik Raporlama Direktifi) ve IFRS vakfının sürdürülebilirlik alanına dair standartları olan IFRS S1-S2 standartları yürürlüğe girdi.

Benzer şekilde ülkemizde de, KGK bünyesindeki Sürdürülebilirlik Standartları Dairesi Başkanlığı tarafından IFRS S1-S2 temel alınarak hazırlanan TSRS (Türkiye Sürdürülebilirlik Raporlaması Standartları) 1 Ocak 2024 itibariyle yürürlüğe girdi ve belirli ölçekteki işletmeleri ilgili standartlar çerçevesinde sürdürülebilirlik raporlaması hazırlamayı zorunlu kıldı.

Bu standartlarla ilk raporlar 2025 yılında yayınlanacak olsa da 2024 finansal yılının raporlanacağı göz önüne alındığında işletmelerin ilgili standartların kapsamında çalışmalara başlamaları ve ekiplerini bu standartlar konusunda geliştirmeli.

3. Karbon Çalışmaları

2024 yılı itibariyle işletmelerin iklim değişikliği ve bu konudaki şeffaflık beklentisiyle karbon çalışmalarına daha fazla zaman ve bütçe ayırması, sürdürülebilirlik stratejilerinde karbon çalışmalarının önemli bir yer tutması bekleniyor. Yasal zorunluluk olmasa dahi işletmelerin Kapsam 1 ve 2’nin yanı sıra Kapsam 3 emisyonlarına yönelik incelemelere de başlamaları ya da bunu hedef olarak belirlemeleri de beklentiler içerisinde.

4. Yeşil Aklama Yaptırımları

Sürdürülebilirlikle ilgili çalışmalar arttıkça yeşil aklama suçlamaları da artıyor. 2024 yılı itibariyle işletmelerin sürdürülebilirliğin çevresel boyutunda sahip olduklarından farklı bir imaj çizmek amacıyla reklamları kullanmalarını ifade eden yeşil aklamaya dair yasal yaptırımlar bilhassa AB uygulamalarında konuşulmaya başlandı.

5. İklim Krizi ve Olası Etkilerinin Odağı

Uzmanlar, 2024 yılında gerekli önlemler alınmazsa iklim krizinin önceki yıllara nazaran giderek kötü bir tablo sergileyeceği ve olumsuz etkilerin odağının ekonomi ve insan sağlığı üzerine kayacağı endişesini taşıyor. İklim krizinin ortaya çıkaracağı negatif koşullardan ekonomik açıdan en çok gelişmekte olan ülkelerin etkileneceğini vurgulayan uzmanlar diğer yandan iklim krizinin insan sağlığı üzerindeki olumsuz etkilerine dikkat çekiyorlar. İklim krizi kaynaklı salgın hastalıklara ve kaliteli sağlık sistemlerine sınırlı erişimler nedeniyle ortaya çıkabilecek sağlık sorunları 2024 yılında dikkat edilmesi gereken konu başlıklarından.

6. Yapay Zekâ Kullanımı

Her alanda olduğu gibi yapay zekanın 2024 yılında sürdürülebilirlik alanında da kullanılabileceği, otomatik veri toplama, veriyi doğrulama ya da raporlama konularında yapay zekaya başvurulabileceği konuşuluyor.

7. Sürdürülebilirlik ve ÇSY Danışmanlıklarında Büyüme

Karmaşık yapısı ve stratejilerin oluşturulmasındaki uzmanlığın gerekliliğin fark edilmesiyle işletmelerin zorunlu ya da gönüllü dahil olduğu sürdürülebilirlik çalışmalarının bir uzmanlık dalı olduğu görüşünden hareketle sürdürülebilirlik, sürdürülebilirlik raporlaması ve ÇSY faaliyetlerinde danışmanlık hizmetlerine başvurulması her geçen gün artıyor.

8. Sürdürülebilir Tedarik Zincirleri

Özellikle ESRS, IFRS S1-S2 ve GRI’daki kapsam ile işletmelerin sürdürülebilirlik etkilerinin tedarik zinciri üzerinde incelenmesi ve tedarik zinciri boyunca sürdürülebilirlik faaliyetlerinin etkili kılınması 2024 yılının bir başka sürdürülebilirlik trend konusu.

2024 yılı için sürdürülebilirlik konusunda ana beklentiler bunlar olsa da kavramın değişken yüzünün her geçen gün yeni bir boyutla karşımıza çıkması sürpriz sonuçlar doğurabilir. Bununla birlikte kesin olan beklenti, sürdürülebilirlik konularının ve faaliyetlerinin öneminin -özellikle işletmeler için- 2024 ve ilerleyen yıllarda katlanarak artacağı yönünde.

Konuyla ilgili ayrıntılı okumalar için;

https://www.linkedin.com/pulse/csrd-takvimi-s%2525C3%2525BCrd%2525C3%2525BCr%2525C3%2525BClebilirlik-ajans%2525C4%2525B1-wvzxf/?trackingId=CvWuiHFHDQpscMdVcYc2GA%3D%3D

https://www.linkedin.com/pulse/soru-3-esrs-nedir-s%2525C3%2525BCrd%2525C3%2525BCr%2525C3%2525BClebilirlik-ajans%2525C4%2525B1-oxnhf/?trackingId=j5sdpdfJuhtfm2OZC4cYMw%3D%3D

https://www.linkedin.com/pulse/6-soru-t%2525C3%2525BCrkiyede-zorunlu-k%2525C4%2525B1l%2525C4%2525B1nan-tsrs-nedir-kla2f/?trackingId=K0RQD%2F2X5fS9ZGvP87MO8w%3D%3D