1997 yılında Boston’da kurulan ve 25 yıldır sürdürülebilirlik raporlaması dünyasında en çok kullanılan standartlar olan GRI Standartları’nın nihai amacı küresel düzeyde sürdürülebilirlik raporlarının yüksek kalitede, şeffaf ve karşılaştırılabilir olması.

Bu amaçla yola çıkan GRI, 2021 yılında Evrensel Standartları ortaya koyarak sadece her ülkeden ve sektörden sürdürülebilirlik raporlaması üzerinde çalışan işletmelere önemli bir rehber niteliğinde standart kılavuzu sunmakla kalmadı aynı zamanda işletmelerin sürdürülebilirlik raporlaması süreçlerini de kolaylaştırmayı hedefledi.

Söz konusu kolaylaştırıcı etkilerin bir parçası olarak ‘GRI Sektör Programı’nı oluşturan GRI, sektör standartlarıyla işletmelerin söz konusu alanlardaki etkilerini iyileştirmeye yönelik hedefli eylemlerini ve karar süreçlerini etkilemeyi amaçlamaktadır. Bu noktadan hareketle en yüksek etkiye sahip olanlardan başlamak üzere zaman içerisinde 40 sektör için sektör standardının çıkması hedeflenmektedir.

En temel ifadeyle bir sektörün sürdürülebilirlik bağlamını tanımlayan, sektörün sürdürülebilirlik alanındaki en önemli etkilerine göre öncelikli konularının belirlenmesine yardımcı olan ve sektörle ilgili raporlanacak açıklamaları anlaşılır ve net bir çerçeveyle sunan ‘GRI Sektör Standartları’ paydaşların sürdürülebilirlik raporlamasına dair beklentileri göz önüne alınarak hazırlanmaktadır.

Sürdürülebilirlik alanında yüksek derecede ve doğrudan etkileri olan sektörler özelinde ‘Sektör Standartları’ hazırlayan GRI bu standartlarla daha tutarlı ve karşılaştırılabilir raporlama, en önemli konularda şeffaflık ve hesap verilebilirliğin sağlanması gibi kriterlerin sağlanmasını amaçlamıştır.

Sektör standardı hazırlanması planlanan sektörlerin önceliklendirilmesinde temel kriter sürdürülebilirlik etkileri ve söz konusu etkilerin ortaya çıkma olasılıklarıdır. Sektördeki işletme sayısı ve küresel boyutta dağılımı da göz önüne alınarak belirlenen 40 sektör arasından sürdürülebilirlik etkileri en büyük olduğu düşünülen 10 sektör, Grup 1: Temel Malzemeler ve İhtiyaçlar altında listelenmiş ve pilot sektörler olarak seçilmiştir.

Grup 1: Temel Malzemeler ve İhtiyaçlar

• 1. Madencilik
• 2. Yiyecek ve içecekler
• 3. Tekstil ve hazır giyim
• 4. Bankacılık
• 5. Sigorta
• 6. Sermaye piyasaları
• 7. Yardımcı Programlar
• 8. Yenilenebilir enerji
• 9. Ormancılık
• 10. Metal işleme

Söz konusu pilot sektörler arasından halihazırda 3 sektör için GRI Sektör Standardı hazırlanmış olup aktif olarak kullanılmaktadır.

1. GRI 11: Petrol ve Gaz Sektörü 2021; sektördeki şeffaf, tutarlı ve eksiksiz raporlama ihtiyacıyla ilk olarak ortaya konan sektör standardı; bu sektörde faaliyet gösteren işletmelerin mevcut ve gelecek faaliyetlerinin etkilerini açıklamalarını kolaylaştıran 1 Ocak 2023 tarihinden itibaren yürürlüğe girmiş sektör standardıdır.

2. GRI 12: Kömür Sektörü 2022; Kömür sektöründeki geniş kapsamlı sürdürülebilirlik etkilerinin tutarlı ve eksiksiz raporlanması ve iklim değişikliklerinin hafifletilmesini amaçlayan sektör standardı 1 Ocak 2023 tarihinden itibaren raporlama süreçleri için geçerlidir.

3. GRI 13: Tarım, Su Ürünleri ve Balıkçılık Sektörü 2022; Küresel düzeyde bitkisel ekim, hayvan üretimi, su ürünleri yetiştiriciliği veya balıkçılıkla uğraşan tüm kuruluşlar için sürdürülebilirlik bilgilerinin eksiksiz ve tutarlı şekilde raporlanmasını amaçlayan sektör standardı 1 Ocak 2024 itibariyle yürürlüğe girmiştir.

Mevcut sektör standartlarına ek olarak taslak görüşleri Nisan 2023 yılında tamamlanan Madencilik sektörü ile çalışma grupları oluşturulan Finansal Hizmetler ve Tekstil ve Konfeksiyon sektörlerinin standartları ile ilgili sektör çalışmalar devam etmektedir.

İlgili sektörlerde faaliyet gösteren işletmelerin sürdürülebilirlik raporlaması süreçlerine büyük katkı sağlayan sektör standartlarının gelişimi raporlama süreçlerinin kalitesini ve hızını arttıran etkiler olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu noktada sektör standardına sahip sektörlerin diğer işletmelerden bir adım önde olduğunu söylemek çok da yanıltıcı olmayacaktır.

GRI Sektör Standartları hakkında ayrıntılı okumalar için;

https://www.globalreporting.org/media/mqznr5mz/gri-sector-program-list-of-prioritized-sectors.pdf

https://www.globalreporting.org/standards/sector-program/